Jak edytować paczkę SCORM, gdy nie masz pliku źródłowego
7 min czytania Read in English
To częsta sytuacja: kurs od lat działa na platformie LMS, zmieniają się przepisy albo nazwa produktu, a nikt nie ma pliku, z którego go zbudowano. Agencja, która go robiła, już nie istnieje, autor odszedł z firmy albo wygasła licencja na narzędzie autorskie. Zostaje ZIP. Ten artykuł pokazuje, co można z nim zrobić: od dziesięciominutowej poprawki po odbudowę całego kursu.
Co jest w paczce SCORM
Paczka SCORM to ZIP z małą stroną internetową i manifestem, który mówi platformie, jak ją uruchomić. Typowa paczka wygląda tak:
kurs.zip
├── imsmanifest.xml to czyta platforma przy wgrywaniu
├── *.xsd pliki schematów dla manifestu
├── index.html plik startowy wskazany w manifeście
├── scripts/ odtwarzacz i kod, który znajduje API platformy
├── content/ dane slajdów: HTML, JSON albo JavaScript
└── media/ obrazy, dźwięk, wideo, czcionki
Manifest wskazuje plik startowy, a w SCORM 1.2 często także próg zaliczenia:
<item identifier="item1" identifierref="res1">
<title>Obsługa reklamacji</title>
<adlcp:masteryscore>80</adlcp:masteryscore>
</item>
...
<resource identifier="res1" type="webcontent" adlcp:scormtype="sco" href="index.html">
Wszystko, co widzi kursant, pochodzi z pliku startowego i plików, które on wczytuje. Inspektor SCORM pokaże manifest, listę plików i ich rozmiary bez rozpakowywania czegokolwiek.
Dlaczego większości paczek nie da się po prostu edytować
Narzędzia autorskie przechowują dwie różne rzeczy: plik projektu, który edytujesz, i opublikowaną paczkę, którą wgrywasz na platformę. Publikacja działa w jedną stronę, jak zapis dokumentu Worda do PDF-a.
| Narzędzie | Gdzie jest edytowalne źródło |
|---|---|
| Articulate Storyline 360 | Plik projektu .story na komputerze autora |
| Articulate Rise 360 | Konto autora w Articulate |
| Adobe Captivate Classic | Plik projektu .cptx |
| iSpring Suite | Plik PowerPointa i jego folder projektu |
| isEazy Author i inne narzędzia w chmurze | Konto autora |
| Scormbee | Twoje konto w Scormbee; każdą wyeksportowaną paczkę otworzysz też ponownie do edycji |
W opublikowanej paczce treść jest zamieniona na to, czego potrzebuje odtwarzacz danego narzędzia. Jedne narzędzia zapisują porządne pliki JSON. Inne zapisują zminifikowany JavaScript, w którym tekst, położenie elementów i logika testu są wymieszane, a niektóre starsze eksporty zamieniają tekst w obrazki. Dlatego „otwórz ZIP w edytorze” działa tylko przy części paczek.
Krok 1: Ustal, w czym powstała paczka
Zanim wybierzesz drogę, rozpoznaj narzędzie. Zwykle zdradzają je nazwy plików i folderów:
| Widzisz | Prawdopodobnie zrobione w |
|---|---|
story.html, story_content/, html5/ |
Articulate Storyline |
scormcontent/, scormdriver/ |
Articulate Rise 360 |
course/en/components.json, blocks.json |
Adapt Learning |
pliki fonts/iseazy-*, folder content/ z plikami JSON |
isEazy Author |
index_scorm.html, assets/js/ |
Często Adobe Captivate |
Potem poszukaj źródła, bo to bywa najszybsze rozwiązanie. Sprawdź umowę z agencją, dyski zespołu, który zamawiał kurs, i konto w narzędziu autorskim osoby, która go budowała. Jeśli źródło się znajdzie, edycja w oryginalnym narzędziu i ponowna publikacja to prawie zawsze najlepsza opcja.
Krok 2: Drobne poprawki ręcznie
Literówkę, zły numer telefonu albo nieaktualne logo często da się poprawić bezpośrednio w paczce. Rozpakuj ją, znajdź tekst, zmień go i spakuj z powrotem.
- Przeszukaj wszystkie pliki pod kątem charakterystycznej frazy w pobliżu błędu. Przyda się edytor kodu, który przeszukuje całe foldery.
- Jeśli wyszukiwanie nic nie znajduje, tekst może być zakodowany. Polskie litery w JavaScripcie i HTML-u często wyglądają jak
ą(ą) alboó(ó), więc szukaj słowa bez polskich znaków albo jego fragmentu. - Ten sam tekst może występować w kilku miejscach: na slajdzie, w warstwie dostępności, w menu kursu, w transkrypcji. Zmień każdą kopię.
- W JSON-ie i JavaScripcie zachowaj zakodowane cudzysłowy (
\") i nie psuj struktury wierszy. - Obrazek zastąp plikiem o tej samej nazwie, formacie i wymiarach w pikselach.
Zanim cokolwiek zmienisz, zachowaj oryginalny ZIP bez zmian, a każdej edytowanej kopii nadaj nową nazwę, np. reklamacje-v3-oryginal.zip i reklamacje-v3-poprawka1.zip. Jeśli poprawiona paczka zacznie sprawiać problemy na platformie, wrócisz do oryginału w minutę, a narzędziem do porównywania folderów sprawdzisz, co dokładnie zostało zmienione.
Potem spakuj ZIP z imsmanifest.xml w katalogu głównym. Na macOS albo Linuksie, z wnętrza rozpakowanego folderu:
zip -r -X ../kurs-poprawiony.zip . -x ".DS_Store" "__MACOSX/*"
W Windowsie otwórz folder, zaznacz wszystkie pliki i foldery w środku i skompresuj zaznaczenie, a nie sam folder. Wynik sprawdź walidatorem SCORM i przeklikaj w odtwarzaczu SCORM, zanim go wgrasz.
Co realnie da się zrobić ręcznie:
| Zmiana | Ręcznie? |
|---|---|
| Poprawka literówki albo liczby | Zwykle tak |
| Podmiana obrazka na inny o tych samych wymiarach | Zwykle tak |
| Zmiana progu zaliczenia w manifeście | Tak, ale sprawdź też próg ustawiony w samym kursie |
| Zmiana poprawnej odpowiedzi w teście | Ryzykowne: odpowiedzi mogą być zapisane w kilku miejscach albo zakodowane |
| Przeredagowanie całych slajdów | Ryzykowne: tekst może nie zmieścić się w układzie o stałych wymiarach |
| Dodanie albo usunięcie slajdów | Nie |
| Tłumaczenie kursu | Nie |
Krok 3: Przekonwertuj paczkę importerem
Jeśli potrzebujesz czegoś więcej niż drobnej poprawki, spróbuj zamienić paczkę w edytowalny kurs. Najlepiej działa to przy narzędziach, które zapisują treść jako uporządkowane dane, bo konwerter czyta treść, zamiast zgadywać ją z ekranu.
W Scormbee obsłużone są trzy przypadki:
- Paczki wyeksportowane ze Scormbee otworzysz ponownie do edycji. Importujesz ZIP w edytorze i masz z powrotem pełny projekt.
- Paczki z isEazy Author zamieniają się w edytowalne kursy przez importer isEazy: przechodzą teksty, obrazy, rozdziały i testy, a efekty dekoracyjne nie.
- Paczki z innych narzędzi możesz sprawdzić w konwerterze SCORM, który pokaże, co rozpoznał i co udało się przekonwertować.
Niezależnie od konwertera porównaj wynik slajd po slajdzie z oryginałem uruchomionym w odtwarzaczu SCORM. Najwięcej uwagi poświęć odpowiedziom w testach i slajdom, na których oryginał miał niestandardowe interakcje.
Krok 4: Odbuduj kurs z tekstu, ręcznie albo z AI
Gdy konwersja nie wchodzi w grę, zostaje odbudowa. To mniej pracy, niż się wydaje, jeśli zaczynasz od istniejącej treści, a nie od pustej strony.
- Uruchom oryginał w odtwarzaczu SCORM, który udaje platformę LMS, więc kurs zachowuje się tak jak u kursanta.
- Zbierz treść: skopiuj tekst slajd po slajdzie do dokumentu i zrób zrzut ekranu każdego slajdu jako wzór układu. Zapisz każde pytanie z poprawną odpowiedzią, sprawdzoną przez przeklikanie testu.
- Zbierz multimedia: obrazy i dźwięki to zwykle zwykłe pliki w folderach paczki.
- Odbuduj kurs: ręcznie w narzędziu autorskim albo przekazując dokument z tekstem generatorowi kursów AI jako plik źródłowy. W Scormbee kreator AI przyjmuje TXT, Markdown, DOCX i PDF, pokazuje koszt w kredytach przed startem i proponuje konspekt do zatwierdzenia, zanim napisze slajdy.
- Przy okazji popraw kurs. Odbudowa to szansa, żeby wyciąć nieaktualne slajdy, naprawić test i dodać ćwiczenia, których brakowało.
Poprawne odpowiedzi wymagają szczególnej uwagi. W skompilowanych paczkach trudno je wiarygodnie odczytać z plików, więc każdą potwierdź z ekspertem merytorycznym, zamiast ufać temu, co udało się wyciągnąć.
Ponowne wgranie bez utraty historii
Platforma LMS przechowuje ukończenia i wyniki przy aktywności, a nie przy pliku ZIP. To, jak wgrasz nową wersję, decyduje o losie tej historii.
| Sposób | Historia | Kursanci w trakcie |
|---|---|---|
| Podmiana paczki w istniejącej aktywności (Moodle pozwala na to w ustawieniach aktywności) | Zostaje przy aktywności | Mogą wznowić kurs ze starymi zapisanymi danymi, których nowa wersja nie rozumie |
| Nowa aktywność, stara ukryta | Zostaje przy starej aktywności; raporty obejmują dwie aktywności | Zaczynają nową wersję od początku |
| Nowa aktywność, stara usunięta | Przepada, chyba że wcześniej wyeksportujesz raporty | Zaczynają od początku |
Przy ręcznie poprawionej literówce zwykle najlepiej podmienić paczkę w istniejącej aktywności. Przy kursie przekonwertowanym albo odbudowanym zapisany postęp ze starego odtwarzacza nic nie znaczy dla nowego, więc wgraj nową aktywność, starą ukryj zamiast usuwać, a jej raport ukończeń wyeksportuj do pliku, który trafi do dokumentacji. Każdy z tych wariantów przetestuj na kopii kursu, zanim dotkniesz wersji, z której korzystają kursanci.
Jak uniknąć tego następnym razem
Gdy ktoś robi dla ciebie kurs, wpisz pliki źródłowe do umowy jako element odbioru. Przechowuj je tam, gdzie zespół je znajdzie, razem z czcionkami i licencjami na multimedia. I wybieraj narzędzia, których paczki da się ponownie otworzyć: każdą paczkę wyeksportowaną ze Scormbee otworzysz ponownie w Scormbee i edytujesz dalej, a projekt ma historię wersji, więc następna aktualizacja nie zaczyna się od szukania zaginionego pliku. Edytor możesz wypróbować bez zakładania konta.
Najczęstsze pytania
Czy opublikowaną paczkę SCORM otworzę w Storyline, Captivate albo Rise?
Nie. Te narzędzia otwierają własne pliki projektów albo projekty w chmurze, a nie opublikowane paczki. Bez oryginalnego pliku .story lub .cptx albo dostępu do konta Rise, w którym powstał kurs, potrzebujesz konwertera albo odbudowy.
Czy edycja plików w paczce SCORM zepsuje raportowanie?
Nie, jeśli nie ruszasz manifestu, pliku startowego i skryptów komunikujących się z platformą, a zmieniasz tylko tekst albo pliki multimedialne o tych samych wymiarach. Spakuj ZIP z imsmanifest.xml w katalogu głównym i przed wgraniem przetestuj go w odtwarzaczu SCORM.
Czy istnieje edytor SCORM, który otworzy każdą paczkę?
Nie ma takiego, który poradzi sobie z każdym narzędziem. Paczki z narzędzi zapisujących treść jako uporządkowane dane, np. Adapt czy isEazy, konwertują się dobrze. Paczki, w których slajdy są skompilowane do JavaScriptu, są dużo trudniejsze i często szybciej jest odbudować kurs z wyciągniętego tekstu.
Do kogo należy plik źródłowy kursu zrobionego przez agencję?
Decyduje umowa. Wiele agencji przekazuje tylko opublikowaną paczkę, chyba że pliki źródłowe wpisano do umowy jako element odbioru. Poproś o nie przy odbiorze, razem z czcionkami i licencjami na multimedia.
Czy kurs zrobiony w Scormbee da się edytować bez projektu?
Tak. Każdą wyeksportowaną paczkę otworzysz ponownie w Scormbee i edytujesz dalej: po zaimportowaniu ZIP-a do edytora kurs wraca razem z obrazami i czcionkami.