SCORM, xAPI i cmi5: czym się różnią i co wybrać do kursu
Aktualizacja: 11 listopada 2026 7 min czytania Read in English
Okno eksportu w każdym narzędziu autorskim proponuje listę skrótów, a rady na ich temat bywają mgliste: „xAPI to przyszłość”, „SCORM jest przestarzały”. Dla autora kursu pytanie jest praktyczne: jakiego standardu użyć, żeby ten kurs działał na naszej platformie LMS, a raporty pokazywały to, czego potrzebujemy? Ten artykuł wyjaśnia, jak każdy z nich naprawdę działa, na tyle szczegółowo, żeby dało się podjąć tę decyzję.
W skrócie
| SCORM (1.2, 2004) | xAPI | cmi5 | |
|---|---|---|---|
| Czym jest | Format paczki i API w przeglądarce | Format komunikatów o aktywności i usługa do ich zapisu | Reguły dla kursów na platformach LMS oparte na xAPI |
| Gdzie działa kurs | W oknie przeglądarki otwartym przez platformę | Wszędzie: przeglądarka, aplikacja, symulator, VR | W przeglądarce albo aplikacji uruchomionej przez platformę |
| Dokąd trafiają dane | Do platformy LMS | Do repozytorium LRS | Do LRS platformy LMS |
| Co jest zapisywane | Stały model danych: status, wynik, czas, zakładka, interakcje | Wszystko, co opiszesz komunikatem | Stałe komunikaty podstawowe i dowolne inne komunikaty xAPI |
| Treść w innej domenie | Trudne | Tak | Tak |
| Obsługa przez platformy w 2026 | Niemal powszechna | Różna, często przez osobne LRS | Rośnie, ale nierówno |
Jak działa SCORM
Kurs SCORM to ZIP z plikiem imsmanifest.xml w katalogu głównym. Platforma rozpakowuje go, otwiera plik startowy w oknie albo ramce przeglądarki i umieszcza w otaczającym oknie obiekt JavaScript: API w SCORM 1.2, API_1484_11 w SCORM 2004. Kurs szuka tego obiektu w oknach nadrzędnych i w oknie, które go otworzyło, a gdy go znajdzie, wywołuje jego funkcje:
var api = findAPI(window); // przeszukuje window.parent / window.opener
api.LMSInitialize("");
api.LMSSetValue("cmi.core.lesson_status", "passed");
api.LMSSetValue("cmi.core.score.raw", "85");
api.LMSCommit("");
api.LMSFinish("");
Z tej konstrukcji wynikają trzy konsekwencje:
- Ta sama domena. Przeglądarka nie pozwala stronie z jednej domeny sięgać do okna z innej. Pliki kursu muszą być serwowane z domeny platformy, dlatego paczkę się wgrywa, a nie linkuje.
- Sesja w przeglądarce. Kurs zapisuje dane tylko wtedy, gdy jest otwarty w tym oknie. Zamknięcie karty przed ostatnim zapisem oznacza utratę danych.
- Stały słownik. Model danych określa specyfikacja:
cmi.core.lesson_status,cmi.suspend_data,cmi.interactions.n.*i tak dalej. Wszystkie pola wymienia artykuł Co platforma LMS zapisuje z kursu SCORM.
Jak działa xAPI
xAPI (Experience API, wcześniej Tin Can) ADL opublikowało w 2013 roku, a wersja 2.0 stała się w 2023 roku standardem IEEE. Rezygnuje z API w przeglądarce i z paczki. Wszystko, co potrafi wysłać zapytanie HTTPS (kurs, aplikacja mobilna, symulator), wysyła komunikaty do repozytorium LRS. Komunikat ma postać „kto, czasownik, co”, opcjonalnie z wynikiem:
{
"actor": { "name": "Anna Nowak", "mbox": "mailto:[email protected]" },
"verb": { "id": "http://adlnet.gov/expapi/verbs/answered", "display": { "pl-PL": "odpowiedziała" } },
"object": { "id": "https://example.com/kursy/phishing/q3", "definition": { "name": { "pl-PL": "Podejrzany nadawca" } } },
"result": { "success": true, "response": "c" }
}
To rozwiązuje ograniczenia SCORM. Treść może być gdziekolwiek, nauka może odbywać się poza przeglądarką, a zapisać można rzeczy, na które SCORM nie ma pola, np. „obejrzała 80% filmu” albo „ukończył symulator wózka widłowego z dwoma ostrzeżeniami”.
Ta elastyczność ma swoją cenę. Samo xAPI nie mówi, jak platforma ma uruchomić kurs, które komunikaty oznaczają „ukończony” ani co platforma ma z nimi zrobić. Dwa kursy mogą opisać to samo zdarzenie różnymi czasownikami, a platforma, która dostaje dowolne komunikaty, często pokazuje je jako strumień aktywności, a nie w raportach ukończeń. TalentLMS na przykład opisuje w dokumentacji, że aktywność z xAPI i cmi5 przegląda się głównie na osi czasu, a treści SCORM mają własne raporty.
Jak działa cmi5
cmi5, opublikowany po raz pierwszy w 2016 roku, to profil xAPI napisany dokładnie dla sytuacji, którą obsługuje SCORM: platforma uruchamia kurs i śledzi jego wynik. Dodaje brakujące reguły.
- Uruchomienie. Platforma otwiera kurs z parametrami w adresie: adresem LRS, jednorazowym adresem
fetchdo pobrania tokenu autoryzacji, kursantem jakoactor, identyfikatoremregistrationiactivityId. Kurs nie musi szukać obiektu w JavaScripcie, więc może działać w dowolnej domenie. - Zdefiniowane komunikaty. cmi5 definiuje dziewięć czasowników o stałym znaczeniu: launched, initialized, completed, passed, failed, abandoned, waived, terminated i satisfied. Kurs wysyła
initializedna starcie iterminatedna końcu, a do tegocompleted,passedalbofailed, gdy to nastąpi. - Reguły ukończenia. Plik struktury kursu,
cmi5.xml, nadaje każdej jednostce regułęmoveOn:Completed,Passed,CompletedAndPassed,CompletedOrPassedalboNotApplicable. Na jej podstawie platforma decyduje, kiedy jednostka jest zaliczona. - Cała reszta. Pomiędzy tymi komunikatami kurs może wysyłać dowolne inne komunikaty xAPI, np. jeden na każdą odpowiedź.
Tak znane pojęcia z SCORM przekładają się na cmi5:
| SCORM | cmi5 / xAPI |
|---|---|
lesson_status albo completion_status = completed |
Komunikat completed |
success_status = passed albo failed |
Komunikat passed albo failed z wynikiem |
score.scaled |
result.score.scaled |
suspend_data i zakładka |
Dokument stanu zapisany w LRS |
interactions.n.* |
Jeden komunikat na odpowiedź, np. z czasownikiem „answered” |
| Próg zaliczenia w manifeście | masteryScore w cmi5.xml |
Co zmienia się dla autora przy cmi5
W narzędziach, które obsługują oba formaty, przejście z SCORM na cmi5 to głównie ustawienie eksportu, ale wokół niego zmienia się kilka rzeczy. To ty decydujesz, gdzie jest hostowana treść, bo platforma uruchamia kurs przez adres, a nie rozpakowuje ZIP-a. Próg zaliczenia przenosi się z imsmanifest.xml do cmi5.xml. Do testów potrzebujesz platformy albo środowiska testowego z obsługą cmi5, bo odtwarzacz SCORM go nie uruchomi. A raporty mogą wyglądać inaczej: sprawdź, czy platforma pokazuje ukończenie i wynik kursu cmi5 w tym samym raporcie, który już czytają twoi przełożeni.
Obsługa w praktyce
O większości projektów decyduje to, co obsługuje platforma, a różnice są duże nawet między popularnymi rozwiązaniami.
- Moodle w pełni obsługuje SCORM 1.2, a SCORM 2004 tylko częściowo, bez sekwencjonowania. xAPI wykorzystuje wewnętrznie w aktywnościach H5P. cmi5 wymaga wtyczki zewnętrznej.
- TalentLMS deklaruje w dokumentacji obsługę SCORM 1.2, xAPI i cmi5, a zarazem brak obsługi SCORM 2004 i paczek z wieloma SCO.
- Canvas uruchamia paczki SCORM przez narzędzie SCORM, które włącza administrator instytucji.
- Wiele firmowych platform LMS obsługuje SCORM 1.2, SCORM 2004, xAPI i cmi5, ale w różnym zakresie. Przeczytaj dokumentację, a potem przetestuj.
Zanim wybierzesz coś innego niż SCORM 1.2, zadaj administratorowi platformy trzy pytania: jakie formaty możemy wgrywać? Dokąd trafiają komunikaty xAPI i czy raporty potrafią je pokazać? Czy ktoś u nas przeprowadził kurs cmi5 aż do raportu ukończeń?
Dlaczego SCORM wciąż dominuje
Nowsze standardy są lepiej zaprojektowane, a SCORM nadal jest domyślnym wyborem. Powody są praktyczne:
- Obsługa jest powszechna. Każda platforma zgodna ze SCORM uruchamia SCORM 1.2 i każde narzędzie autorskie go eksportuje.
- Wdrożenie to jeden plik. Wgrywasz ZIP i gotowe. xAPI często wymaga skonfigurowania i podłączenia LRS.
- Raporty są zbudowane wokół niego. Raporty ze szkoleń obowiązkowych pytają o „ukończony, zaliczony, wynik, data”, czyli dokładnie o model danych SCORM.
- Wystarcza. Dla kursu w przeglądarce z testem SCORM zapisuje wszystko, o czym raportuje większość organizacji.
Nic z tego nie czyni SCORM lepszym. Czyni go mniej ryzykownym, a tego zwykle potrzebuje autor kursu.
Czego użyć w twoim kursie
| Sytuacja | Wybierz |
|---|---|
| Kurs w przeglądarce z testem, dowolna platforma | SCORM 1.2 |
| Raporty muszą osobno pokazywać ukończenie i zaliczenie | SCORM 2004 4th edition, po testach na platformie |
| Nie znasz platformy klienta | SCORM 1.2 |
| Treść musi działać z twojej domeny, a platforma obsługuje cmi5 | cmi5 |
| Trzeba śledzić aplikację mobilną albo aktywność offline | xAPI z LRS |
| Symulatory, VR, obserwacje na stanowisku pracy | xAPI |
| Szczegółowa analityka z wielu systemów | xAPI z LRS, które potrafi o tym raportować |
| Administrator platformy wskazał format | Ten format |
Jeśli chcesz aktualizować kurs na wielu platformach naraz bez ponownego wgrywania, cmi5 nie jest jedyną drogą: dynamiczny SCORM robi to na zwykłych paczkach SCORM, z własnymi kompromisami.
Gdzie jest Scormbee
Scormbee eksportuje paczki SCORM 1.2, SCORM 2004 4th edition, xAPI i cmi5 oraz zwykłe paczki ze stroną, w każdym planie. Przy eksporcie ustawiasz identyfikator aktywności kursu, czyli adres, po którym rozpoznaje go LRS. Paczki xAPI i cmi5 raportują uruchomienie i wznowienie, postęp, obejrzane slajdy, każdą odpowiedź, ukończenie, wynik, zaliczenie albo niezaliczenie i czas nauki, a do tego pamiętają, w którym miejscu kursant skończył. Paczka cmi5 trzyma się reguł cmi5: ustawienia uruchomienia i próg zaliczenia bierze z platformy. Gdy połączenie zostanie przerwane, wyniki czekają i są wysyłane ponownie.
Scormbee nie ma własnego LRS, więc nadal potrzebujesz platformy LMS albo LRS, która przyjmuje xAPI lub cmi5. Formatu AICC Scormbee nie eksportuje. O wyborze wersji w obrębie SCORM piszemy w artykule SCORM 1.2 czy 2004, a żeby zobaczyć, co dokładnie paczka SCORM wysyła do platformy, otwórz ją w odtwarzaczu SCORM, który zapisuje każde wywołanie API. Odtwarzacz uruchamia tylko paczki SCORM, więc paczki xAPI i cmi5 testuj na swojej platformie LMS albo w LRS.
Najczęstsze pytania
Czy xAPI zastępuje SCORM?
Nie w przypadku kursów wgrywanych na platformy LMS. xAPI jest powszechnie używane do śledzenia nauki poza platformą, a cmi5 to oparty na xAPI następca SCORM dla kursów na platformach, ale SCORM 1.2 i 2004 to wciąż formaty, które obsługuje niemal każda platforma i każde narzędzie autorskie.
Czy do xAPI potrzebuję repozytorium LRS?
Tak. Komunikaty xAPI trafiają do LRS (Learning Record Store). Część platform LMS ma własne LRS, inne łączą się z zewnętrznym, a bez żadnego z nich komunikaty nie mają dokąd trafić.
Czy cmi5 to to samo co xAPI?
Nie. cmi5 to profil xAPI: korzysta z komunikatów xAPI, ale dodaje reguły, jak platforma uruchamia kurs, jakie czasowniki kurs musi wysłać i kiedy uznaje się go za ukończony. Zwykły kurs xAPI nie musi tych reguł przestrzegać.
Czy kurs SCORM może śledzić naukę w aplikacji mobilnej albo offline?
Sam z siebie nie. SCORM wymaga, żeby kurs działał w oknie przeglądarki otwartym przez platformę, a platforma była dostępna przez cały czas nauki. Aplikacje, symulatory i aktywność offline to zastosowania, dla których powstało xAPI.
Czym jest AICC i czy jeszcze go potrzebuję?
AICC to starszy standard z branży lotniczej, sprzed SCORM. Część platform nadal przyjmuje paczki AICC, ale w nowych kursach rzadko będziesz go potrzebować; wybierz SCORM albo cmi5.